Karaciğer Sağlığıyla İlgili Bilmeniz Gerekenler

Karaciğer Sağlığıyla İlgili Bilmeniz Gerekenler

Karaciğer, fazla şekerin depolanması, pıhtılaşma faktörlerinin sentezi, zararlı maddelerin detoksifikasyonu (zararsız hale getirilmesi) ve safra üretimi gibi birçok fonksiyona sahip olup, ortalama ağırlığı 1,5 kg olan bir organdır (1). Bir dakika içerisinde karaciğerden geçen kan miktarı yaklaşık olarak 1350 mililitredir (1). Bu değerin 1 litresi karaciğer toplardamarı ( portal ven) vasıtası ile karaciğere taşınırken, geri kalanı ise karaciğer atar damarı yoluyla karaciğere ulaşır (1).

Hayati öneme sahip fonksiyonlarının varlığı göz önünde bulundurulduğunda, karaciğer sağlığının ihmal edilmemesi gerektiği ortaya çıkar. Alkolden ve trans veya doyurulmuş yağlardan uzak durulan sağlıklı beslenme programlarına ilave olarak ilgili sağlık çalışanlarının (gastroenteroloji veya dahiliye bölümü uzman hekimleri) önerisi ve bilgisi dahilinde kullanılan destek ürünleri, karaciğer hücrelerinin korunması ve yenilenmesine katkı sağlayabilir (2)

Bazı karaciğer hastalıkları belirli bir zaman dilimi içerisinde oluşur. Karaciğer yağlanması, hepatit çeşitleri, siroz ve safra taşı beslenme ile de yakından ilgili hastalıklardır.

Karaciğer yağlanması

Oluşmasına neden olan faktörler arasında fark gözetmeksizin karaciğerde yağlanmanın meydana geldiğinin tespit edildiği her tablo, “hepatosteatoz” olarak ifade edilir (3). Bu yağlanmanın tespit edildiği bireylerin, alkol kullanımı, yüksek şeker içerikli gıdaların tüketimi, kızarmış yiyeceklerin tüketimi, tuz tüketimi, beyaz un, pirinç ve yüksek doymuş yağ oranına sahip kırmızı et tüketiminden uzak durması önerilir (4)

Hepatit

Karaciğer hücrelerinde enflamasyona neden olan her türlü durum “hepatit” olarak adlandırılır (5). Enflamasyon kelimesi, iç veya dış etkenlere bağlı olarak meydana gelen hasara karşı bağışıklık sisteminin verdiği yanıt, anlamına gelir. Rahatsızlığın oluşmasında karşımıza çıkan en sık etken virüslerdir ancak alkol kullanımı, çeşitli toksik maddeler ve savunma sisteminin vücudun diğer doku ve organlarına karşı mücadeleye giriştiği otoimmün hastalıkların sonucu olarak da karaciğerde enflamasyon meydana gelebilir (5).

Virüslere bağlı olarak oluşan hepatitlerde genel olarak destek tedavisi uygulanır (5). Kronikleşmiş hepatit B ve C tespit edilmesi halinde ise destek tedavisi yerine hastalığa karşı spesifik tedavi planlaması yapılabilir (5). Kronik (uzun süreli) hepatitin kontrol altında olmaması ve ilerlemeye devam etmesi halinde, siroz ve karaciğer hücreli karsinom olarak bilinen kötü seyirli hastalıklar ortaya çıkabileceği için dikkatli olunmalıdır (5)

Siroz

Siroz, uzun süre boyunca devam eden karaciğer hasarının son evre karaciğer hastalığına ilerlediği ve temel patolojik bulgusu olan fibrozis denilen durumun incelemelerde tespit edilebildiği karaciğer hastalığı aşamasını ifade eder (6)

Fibrozis, dokularda meydana gelen hasarlanma sonrasında iyileşme döneminde dokunun yenilenmesi yerine bağ dokunun oluştuğu durumları belirtmek için kullanılır (6). Karaciğer dokusunda meydana gelen fibrozis miktarının artması karaciğer fonksiyonlarında azalmaya neden olur ve siroz gelişimine zemin hazırlayabilir (7)

Safra kesesi taşı (kolelitiyazis)

Safra kesesi, karaciğerde üretilen ve yağ yapıdaki besinlerin sindirimini kolaylaştıran safranın depolandığı ve ince bağırsaklara iletilmesinden sorumlu olan organdır (8). Normal şartlarda karaciğerde üretilen kolesterol, safranın içerisinde çözünmüş vaziyette bulunur (6). Kolesterol içeriğinin safrada çözünebileceği düzeyin üzerine çıktığı durumlarda kristalize bir yapı halini alarak, safra taşlarının oluşumuna zemin hazırlayabilir (8).

Vücut sağlığı için pek çok önemli fonksiyona sahip olan karaciğer sağlığını korumak için sağlıklı beslenme ve karaciğer sağlığını destekleyici ve koruyucu ek gıdalar kullanılması önerilir. (9)

2020536-EIP327-Milk Thistle Complex / 60 kapsül1

Referanslar

  1. http://www.jcam.com.tr/files/JCAM-3913.pdf
  2. https://www.healthline.com/health/liver-supplement
  3. http://turkishfamilyphysician.com/wp-content/uploads/2016/08/C2-S2-hepatosteatoz-yagli-karaciger-hastaligi.pdf
  4. https://www.healthline.com/health/fatty-liver-diet#extra-steps
  5. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK554549/
  6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2271178/
  7. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK482419/
  8. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK470440/
  9. https://www.medicalnewstoday.com/articles/liver-supplement#maintain-a-healthy-liver